یاوران محیط زیست سیمره(یاوران منظومه شمسی) Seimare Environment helper

محیط زیست و منابع طبیعی در: شهرستان ،استان ،کشورجمهوری اسلامی ،منظومه شمسی - همایش ها وسمینارهای زیست محیطی داخلی و خارجی -مقالات زیست محیطی

زاگرس و ناملایمات زاگرس و بی مهریها و زاگرس و خشک شدن رودخانه هایش..!!!
ساعت ٦:۱٠ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱۳٩٢/٥/۱٤   کلمات کلیدی: زاگرس-خشک شدن رودخانه ها ،ارزیابی اثرات زیست محیطی ،اندوخته های الهی ،مدیریت بهینه-محمدفیضی

بیستم اسفند ماه اولین کنفرانس ملی راهکارهای دستیابی به توسعه پایدار در تهران سالن همایشهای وزارت کشوربرگزار شد که اینجانب نیز توفیق یافتم در این همایش مقاله ای تحت عنوان:ضرورت توجه به ارزیابی اثرات زیست محیطی و آمایش سرزمین در مدیریت جنگلهای زاگرس ارائه نمایم که در این فصل با توجه به فشارهای مضاعفی که بر اکوسیستم با ارزش در حال نابودی زاگرس می گذرد خواندن خلاصه ای از  آن جهت علاقه مندان  به منابع طبیعی و محیط زیست بخصوص زاگر نشینان خالی از لطف نیست:

چکیده:

در این مقاله وضعیت موجود جنگلهای زاگرس را از نظر اکولوژیکی و زیست محیطی  واقتصادی اجتماعی مورد توجه قرار گرفته، مهمترین عوامل موءثر درتخریب این اکوسیستم حیاتی، و محدودیتهای مدیریتی بهینه این اندوخته های الهی نیز اشاره گردیده است. نقش ارزیابی اثرات زیست محیطی در هدایت درست فعالیت های انجام شده در منطقه زاگرس با توجه به توان اکولوژیکی  و شرایط اقتصادی اجتماعی حاکم بر منطقه مورد نظر تجزیه تحلیل و ارائه یک دیدگاه واحد تحقیقاتی با هدف مطالعه همه جانبه حوضه های آبخیز زاگرس جهت فراهم نمودن اطلاعات اکولوژیکی و اقتصادی اجتماعی، در اجرای ارزیابی اثرات زیست محیطی لازم و ضروری بوده و در ادامه اهمیت شفاف سازی سیاستهای دست اندر کاران  نهادهای متولی و در نظر گرفتن یک استراتژی مناسب در مدیریت علمی از اندوخته های طبیعی و توجه نمودن به توسعه متوازن اقتصادی- اجتماعی و فراهم نمودن فرصتهای شغلی نو و توقف فعالیت های تخریبی تحت هر عنوان در اکوسیستم با   ارزش مورد تأکید قرار گرفته است                                                                                                                                                               

کلمات کلیدی:زاگرس،ارزیابی اثرات زیست محیطی،اندوخته های الهی،مدیریت بهینه. 

  وضعیت اکولوژیکی جنگل های زاگرس، شرایط کلیمایی ، جغرافیایی و توپوگرافی در زاگرس دست به دست هم داده و منطقه رویشی منحصر به فردی را با اکوسیستم های حساس و شکننده ، که نیازمند اعمال مدیریت دقیق و بذل توجه بسیار هستند بوجود آورده اند. بارز ترین خصلت چنین اکوسیستم هایی ، ناپایداری در برابر بهره برداری های بی رویه و متضاد با توان اکولوژیک منطقه می باشد[بیگدلی1387].بدلیل طولانی بودن این سلسله جبال و واقع شدن آن در طول شمال به جنوب و به سبب واقع شدن بین سه اقلیم استپی خشک در شمال شرقی ، بیابانی گرم خفیف ( صحار-سندی) در غرب و جنوب غربی و اقلیم نیمه گرم سیری خلیج و عمانی در جنوب و نیز دارا بودن دره های عمیق با کوهستان های مرتفع و بهم پیوسته دارای تیپ های اقلیمی متفاوت میکروکلیماهای خاصی است ارتفاعات زاگرس اکثرا در وزش باد های غربی زمستانه و سیکلونهای مدیترانه ای قرار گرفته ریال، و این وضعیت موجب ریزش 800-300 میلی لیتر بارندگی در طول فصول پاییز ، زمستان و بهار می گردد. موجودی در هکتار جنگل های زاگرس از صفر تا بیست سیلو در هکتار متغیر بوده و در بیشترین وضعیت ممکن به 110 سیلو و در شرایط استثنایی تا 170 سیلو در هکتار دیده شده است.بدلیل سرشت نور پسندی گونه بلوط این جنگل ها دارای پوششی تنک و سبک هستند بنابراین در اکثر نقاط تاج پوشش بین 20-5 درصد و در رویشگاه های غنی تر به 40-20 درصد و در شرایط استثنایی به و قبرستانه ها به 60-50 درصد میرسد.درختان بلوط داری تنه کوتاه ، با تاجی گسترده و باز و ضریب کشیدگی پایین هستند و در مناطقی که اقدام به تاج برکردن درختان شده است ، شکل آنها به صورت چنگالی و تنه کوتاه و پرشاخه تغییر کرده است. فرم درختان جنگلی اکثرا شاخه زاد و یا شاخه و دانه زتد و به مقدار کمتر فرم دانه زاد و دانه و شاخه زاد می باشند.تولید مثل غیر جنسی بیشتر به صورت پاجوشی و ریشه جوش صورت گرفته و جست های حاصل از ریشه که دارای مزیت های اکولوژیکی و جنگل شناسی می باشند کمتر به چشم می خورند.هر چند که زاد آوری به دو صورت جنسی و غیر جنسی در این جنگل ها ممکن می باشد لیکن بدلیل شرایط نامناسب، تکثیر جنسی در آنها تقریبا به صفر رسیده و قدرت خارق العاده جست زنی درختان تنها عامل است که از انهدام کامل این منابع در طی زمان جلو گیری کرده است. عکس شماره (1) زوال درخت بلوط را در حالیکه هیچگونه ز آداوری در عرصه جنگلی به چشم نمی خورد ، اثرات تخریبی بخاطر فعالیت های راهسازی و آتش سوزی نشان میدهد. و.............................

                                                                                                                                         

بخشی ازمهمترین عوامل تخریب این جنگلها را می توان در موارد زیر خلاصه کرد:                    

1-افزایش تعداد دام جنگل نشینان

2-قطع درختان برای تامین سوخت با حذف یارانه سوخت.

3-شاخه زنی درختان بلوط، به منظور تهیه علوفه

4-تبدیل جنگل به اراضی زراعی کم بازده

5- انجام طرح های بدون ارزیابی زیست محیطی  در زاگرس بخصوص سد سازی و راه سازی.  

.........................

نتیجه گیری:                                                                                                                                                                                                             تا زمانی که مشکلات اقتصادی  ساکنین زاگرس مرتفع نگردد، و تا زمانی که جنگل نشینان به دلیل تنگدستی به ناچار صرف یک روز کاری پر مشقت را جهت تهیه یک استر هیزم بر سوخت فسیلی ترجیح آنهم با شرایط حذف یارانه سوخت می دهند، دل بستن به سیاستهای تک بعدی و برنامه های مقطعی و بدون پشتوانه های علمی ، هرگز کارساز نخواهد بود.اندکی توجه به نحوه توزیع و پراکنش مراکز صنعتی کشور در می یابیم که منطقه زاگرس نسبت به سایر دیگرمناطق کشور از فرایند توسعه و پیشرفت رشد چندانی نداشته است و امروزه بیشترین نرخ بیکاری در استانهای  زاگرس نشین،کرمانشاه و ایلام،کردستان ،کهگیولیه و بویر احمد...............که این موجب فشاری مضاعف بر اندوخته های طبیعی این دیار و در صورت عدم چاره اندیشی های لازم   انتظار می رود در آینده ای نه چندان دوراین ثروت بی بدیل الهی از دست برود.در فصل خشک و گرمای طاقت فرسای تابستان,کاهش دبی رودخانه ها که تنها تامین کننده آب شرب هستند توجه به اهمیت عرصه های  جنگلی ناچیز باقیماند در مناطق  زاگرس را دو چندان می نماید!!!!!!!!!!!.

محمد فیضی

یاوران محیط زیست  سیمره(یاوران منظومه  شمسی)