یاوران محیط زیست سیمره(یاوران منظومه شمسی) Seimare Environment helper

محیط زیست و منابع طبیعی در: شهرستان ،استان ،کشورجمهوری اسلامی ،منظومه شمسی - همایش ها وسمینارهای زیست محیطی داخلی و خارجی -مقالات زیست محیطی

نام و نام خانوادگی: حبیب الله عباسپور            تاریخ فارغ التحصیلی: 1386                                                   

رشته: مدیریت محیط زیست                        گرایش: مدیریت محیط زیست       

استاد راهنما: دکتر بهروز دهزاد                      

اساتید مشاور: دکتر بهزاد سعیدپور، مهندس ندا اورک

عنوان پایان نامه به فارسی: تدوین الگوی مدیریت اکوتوریسم مناطق حفاظت شده استان کهگیلویه و بویراحمد (مطالعۀ موردی منطقۀ حفاظت شدۀ دنا)

        چکیده: 

منطقۀ حفاظت شده دنا با وسعت 93821 هکتار در 36 کیلومتری شهر یاسوج مرکز استان کهگیلویه و بویر احمد و 50 کیلومتری شهر سمیرم از استان اصفهان واقع گردیده که بخش عمدۀ وسعت آن در شهرستان دنا به مرکزیت شهر توریستی سی سخت از استان کهگیلویه و بویر واقع شده است. ارزش های بالای این منطقه از بُعد تنوع زیستی، دارا بودن 1201 گونۀ گیاهی که تعداد 50 گونۀ آن اندمیک دنا می باشند و وجود زیستگاه های مناسب جانوران وحشی بخاطر پوشش گیاهی مناسب منطقه، بنحوی است که تعداد 160 گونه از پستانداران، پرندگان، خزندگان، دوزیستان و ماهیان در این منطقه جای گرفته اند (جمعیت بعضی از گونه های قابل شکار مطلوب بوده و حتی در سال های اخیر مورد بهره برداری قرار می گیرند). بر اساس مطالعات صورت گرفته حداقل 10 گونه پرنده و پستاندار در معرض تهدید و حمایت شده در این منطقۀ حفاظت شده زیست می نمایند. پتانسیل بالای اکوتوریستی و تعداد 40 قلّه بالای 4000 متر، تنوع زیستی کم نظیر و توسعۀ بدون برنامه و ناپایدار توریسم در منطقه، ضرورت انجام برنامه ریزی و تدوین الگوی مدیریت اکوتوریسم را موجب شد.

در محدودۀ این منطقه 66 روستای دارای سکنه و یک شهر توریستی بنام     سی سخت وجود دارد. جمعیت روستائی، شهری و عشایر کوچ رو بر اساس سرشماری نفوس و مسکن سال 1375 و سرشماری عشایر کوچنده سال 1377 مرکز آمار ایران به ترتیب تعداد 29493 و 14749 نفر و نهایتاً در مجموع 44242 نفر بوده است.

سردترین و گرمترین ماه سال در منطقه به ترتیب دی، تیر و مرداد ماه می باشد و متوسط حداکثر و حداقل دمای منطقه به ترتیب 8/38 و 6/6- درجۀ      سانتی گراد ثبت شده است. همچنین بررسی پارامترهای دمائی نشان می دهد که در ایستگاه یاسوج 63 روز از سال از ماه مهر تا فروردین، دمای هوا به کمتر از صفر درجۀ سانتی گراد تنزل یافته و پدیدۀ یخبندان دیده می شود و بیشترین روزهای یخبندان هم در ماه های دی و بهمن ثبت گردیده است. متوسط بارندگی در این منطقه 654 میلی متر و حداکثر و حداقل بارندگی ثبت شده بین 3/889 تا 3/494 میلی متر می باشد.

منطقۀ مذکور دارای دو اقلیم عمدۀ مرطوب با پوشش جنگلی بلوط و نیمه مرطوب با پوشش علفزار در اقلیم نمای آمبرژه است. مهمترین رودخانه های منطقه رودخانه های بشار و ماربر(خرسان) می باشند که آب آنها از آبهای سطحی و زیر زمینی 10 واحد هیدرولوژیک منطقه تأمین می گردد.

پوشش گیاهی منطقه شامل 4 تیپ جنگل و 29 تیپ مرتع بوده و اراضی منطقۀ حفاظت شدۀ دنا در 4 نوع اراضی (Land Type) و 8 واحد اراضی دسته بندی می شوند. 12 سازند زمین شناسی در منطقه شناسائی شده که عبارتند از: آسماری، بختیاری، فارس، سروک، پابده، گورپی، کژدمی، ایلام، خامی، دالان خانه کت، باروت، زایگون، لالون و رسوبات کوارترنری. سازندهای بختیاری و کژدمی بیشترین گستردگی را در منطقه دارند. از لحاظ نفوذ پذیری 79% سطح منطقه دارای نفوذ پذیری متوسط تا خیلی زیاد می باشد.

در این مطالعه با استفاده از روش مخدوم (1378)، توان اکولوژیک منطقه با نقشه سازی منابع پایه و رویهم گذاری ( تلفیق) آنها تعیین و سپس از تلفیق این نتایج با اطّلاعات اقتصادی و اجتماعی 6 زون، تفرج گسترده طبقۀ 1، 2 و 3 (نامناسب برای تفرج) و زون های تفرج متمرکز طبقه 1، 2و 3 (اراضی نامناسب برای کاربری های تفرجی) تعیین گردید.  همچنین با استفاده از مدل ارائه شده توسط(Mackinon, 1987) توان بالقوۀ منطقه برای توسعۀ توریسم مورد ارزیابی قرار گرفت که نتیجۀ بدست آمده حاکی از توان بالای حوضه برای توسعۀ توریسم بود.

به منظور جمع آوری اطّلاعات، آشنائی با نوع گردشگران و دیدگاه های آنها، مشکلات و تنگناها و نیز جهت برنامه ریزی مناسب تر توسعۀ اکوتوریسم، تعداد 450 برگ پرسشنامه در فصول مختلف بین بازدید کنندگان توزیع شد که از مهمترین نتایج آن می توان به کمبود زیرساخت ها و اطّلاع رسانی اشاره کرد، همچنین نقش منطقۀ حفاظت شده دنا در پر کردن اوقات فراغت اهالی شهرهای یاسوج و استان های جنوبی ایران بسیار حائز اهمیت است. ضمناً می توان به تعیین فصول بهار و تابستان به عنوان پر جاذبه ترین فصول سال از لحاظ حضور گردشگران اشاره نمود.

کلید واژه ها: الگوی مدیریت اکوتوریسم، منطقۀ حفاظت شدۀ دنا، توسعۀ توریسم، روش مخدوم