یاوران محیط زیست سیمره(یاوران منظومه شمسی) Seimare Environment helper

محیط زیست و منابع طبیعی در: شهرستان ،استان ،کشورجمهوری اسلامی ،منظومه شمسی - همایش ها وسمینارهای زیست محیطی داخلی و خارجی -مقالات زیست محیطی

نام و نام خانوادگی: پژمان مهستی                          

تاریخ فارغ التحصیلی: 1374                             رشته: علوم محیط زیست                         

استاد راهنما: دکتر قاسمعلی عمرانی                        

استاد مشاور: دکتر محمد علی عبدی

عنوان پایان نامه به فارسی: قوانین و مقررات مواد زائد خطرناک متناسب با خواص و طبقه بندی آن ها در ایران

چکیده:

بر اساس تعداد پروانه های بهره برداری صادره از سال 1365 تا 1373 در سطح کشور صنایع کانی غیرفلزی با 3592 فقره در رتبۀ اوّل، صنایع شیمیائی با 1023 فقره در رتبۀ چهارم و صنایع سنگین با 395 فقره در رتبۀ آخر قرار دارند. در همین دورۀ زمانی صنایع برق و الکترونیک، صنایع کانی غیرفلزی و صنایع شیمیائی به ترتیب با رشدی معادل 11/2311%، 8/696% و 93/655% بیشترین میزان رشد را دارا بوده اند. آزمایشگاه های تشخیص طبی و رادیولوژی های سراسر کشور نیز در سال 1372 به ترتیب رشدی معادل 55/53% و 67/24% نسبت به سال 1365 داشته اند. رشد تعداد تخت های مؤسسات درمانی کشور نیز در سال 1373 نسبت به سال 1365 برابر 29/133% بوده است. این روند توسعۀ منابع تولید زائدات خطرناک در ایران، بر لزوم شناخت خواص و وجود یک قانون و طبقه بندی در این زمینه تأکید دارد.

بر این اساس معیارهای تشخیص و طبقه بندی مواد زائد خطرناک در کشورهای آمریکا، کانادا، سازمان ملل متحد و نیز چند کشور اروپائی مانند انگلستان، فرانسه و آلمان مورد بررسی قرار گرفت و مشاهده شد که هیچ کدام از آنها       طبقه بندی مشابهی را بکار نگرفته اند. برخی از آن ها منابع تولید این زائدات و برخی دیگر ضوابط مربوط به ترکیب ماده را ملاک عمل قرار داده اند.

از بررسی قوانین کشورهای آمریکا، کانادا، کنوانسیون باذل و قوانین پیشنهادی UNEP هم مشخص شد که این قوانین در 9 مورد دارای وجوه مشترک و نکات بنیادین هستند. از مقایسۀ این قوانین با قوانین موجود در ایران مانند قانون حفاظت و بهسازی محیط، قانون 55 شهرداری، قانون ایمنی انبارهای کالا و ... نتیجه گرفته شد که قوانین ایران ضمن دارا بودن برخی نکات مشترک با قوانین کشورهای مورد بررسی، دارای یک سری کمبودهای اساسی از جمله عدم وجود طبقه بندی و ضوابط دفع پسماندهای حاصل از عملیات تصفیه و ... هستند.

در راستای رفع این کمبودها به پیشنهاد UNEP مبنی بر این که بهترین روش طبقه بندی، روشی است که در آن یک رجوع چند جانبه به این مواد شود، عمل گردید. لذا فهرستی تطبیقی از مواد زائد خطرناک ارائه شده توسط جامعۀ اقتصادی اروپا، UNEP و کانادا متشکل از 125 ماده مدنظر قرار گرفت و هر یک از مواد با خصوصیت منبع تولید آن در کشور و روش دفع مناسب برای آن ارتباط داده شد و مشخص گردید که به استثنای آفت کش ها، خصوصیت سمّیت دارای بیشترین اهمیت بوده و در 71/60% این مواد به همراه دیگر خصوصیات دیده می شود. صنایع شیمیائی داروئی و صنایع نفت و پتروشیمی به ترتیب با تولید 14/82% و 75/43%  انواع مواد مذکور رتبه های اوّل و دوّم، صنایع غذائی با تولید 35/5% انواع این مواد در رتبۀ آخر قرار می گیرند. 75/93% این مواد قابلیت بازیافت و بازیابی را دارند و بر روی 42/46% این مواد باید ابتدا عملیات تصفیه و سپس دفن مخصوص زائدات خطرناک را اعمال نمود. برای 28/39% این مواد نیز می توان کوره های زباله سوز را بکار برد. همچنین این مواد بر اساس مخاطرات بهداشتی و فیزیکی بطور کامل طبقه بندی شدند. در نهایت با توجّه به طبقه بندی های فوق الذکر و نقاط ضعف قوانین ایران، متن پیشنهادی قانون مواد زائد خطرناک،  در 15 ماده برای جمهوری اسلامی ایران ارائه گردیده است.

کلید واژه ها: طبقه بندی مواد زائد خطرناک، قوانین و مقررات مواد زائد خطرناک، کنوانسیون باذل، قوانین پیشنهادی UNEP، فهرستی تطبیقی مواد زائد خطرناک