یاوران محیط زیست سیمره(یاوران منظومه شمسی) Seimare Environment helper

محیط زیست و منابع طبیعی در: شهرستان ،استان ،کشورجمهوری اسلامی ،منظومه شمسی - همایش ها وسمینارهای زیست محیطی داخلی و خارجی -مقالات زیست محیطی

 

بحران زباله های بی سرپرست 

 

تمام بدن بیمار را پارچه سبز رنگ ضدعفونی شده ای پوشانده است جزقسمتی که باید جراحی شود.داروی بیهوشی آهسته به تن بیمار تزریق می شود وسوزن کیسه های محتوی خون وسرم با پوست دستهایش آشنا.

یک نفر اتصال برقی دستگاه مونیتورینگ قلب را کنترل را میکند چاقوی تیز و کوچک جراحی روی بدن او خط می اندازد . برش عمیقتر میشود وسرخی خون بیرون می زند . ساعتی بعد تکه ای خون آلود داخل پارچه ای سفید رنگ، اولین لحضه های جدایی از بیمار راتجربه می کند ، جایی میان کیسه های زباله . بین سرنگها ، گازها ، باندها، ماسکها وبقیه وسایلی که پس از استفاده، به منبع آلودگی تبدیل شده اند .

این داستان بسیاری از زباله های بیمارستانی است ،پسماندهایی که مدتهاست به موضوع بحثی میان شهرداری ووزارت بهداشت ،درمان و آموزش پزشکی تبدی شده است.

طبقه بندی زباله های بیمارستانی

§1 - زباله های شبه خانگی: این گونه زباله ها ،شامل کاغذ ، کارتن ،مواد بسته بندی ،دسته های گل ، پسماند های غذایی وخاکروبه های جاروب شده در فضای آزاد وبرگ خاشاک حاصل از فضای سبز.

2-مواد زایدی که نباید در ظروف معمولی زباله جایگزین گردند.

این دسته شامل مبلهای شکسته ، وسایل غیر مفید ،پاکت کارتن های بسته بندی ،مواد زاید گیاهی محیط بیمارستان.

3-مواد بیمارستانی مثل باندهای زخم ،گچ موازاید حاصل ازشکسته بندی ها (ارتوپدی) زایده های بدنی حاصل ازاطاق عمل ، مواد زاید عفونی وغیره.

4-مواد زاید خاص بیمارستانی لا شه حیوانات آزمایشگاهی ومواد دفعی آنها.

5-مواد زاید دارویی-میزان این مواد بر حسب تعداد تخت بیمارستان ها و نحوه کاریا نوع بیمارستان بسیار متفاوت است مواد زاید دارویی که در اصل قسمت مهمی از مواد زاید شیمیایی بیمارستانی تشکیل می دهد . در صورتی که به هیچ عنوان آلودگی ثانوی نداشته و به خوبی مبدا  تولید جدا سازی شده باشند پس از کنترل لازم  قا بل باز یا فت هستند.این مواد برای هر تخت درسال       تا حدود یک درصد نیز محاسبه شده است.

 6-مواد زاید ویژه آزمایشگاه ها وانستیتوهای تحقیقاتی مانند موسسات میکروب شناسی و غیره. 

 

 

 

 

قانون مدیریت پسماند مصوب مجلس شورای اسلامی

§برای تحقق اصل پنجاهم قانون اساسی ایران وبه منظور حفظ محیط زیست کشور از آثار زیانبار پسماندها ومدیریت بهینه آنها ،کلیه وزارتخانه ها وسازمان ها ومؤسسات ونهاد های دولتی ونهاد های عمومی غیر دولتی که مشمول قانون  بر آنها مستلزم ذکر نام است وکلیه شرکتها ومؤسسات واشخاص حقیقی وحقوقی موظفند مقررات وسیاستهای مقرر در این قانون را رعایت کنند.

§در این قانون پسماند این گونه تعریف می شود: به مواد جامد ،مایع وگاز (غیر از فاضلاب) گفته می شود که به طور مستقیم یا غیر مستقیم حاصل از فعالیت انسان بوده واز نظر تولید کننده زائد تلقی می شود.

تقسیم بندی پسماندهابه شرح ذیل می باشد:

§1-گروه پسماند عادی

§(2-گروه پسماند پزشکی بیمارستانی)

§3-"    ،  "    ، ویژه

§4-" ، "       ،  کشاورزی

§5- " ، "      ،صنعتی

§تقسیم شده اند .دفع وپردازش این پسماندها

§در حیطه مدیریت اجرایی قرار می گیرد.

§مدیریت اجرایی پسماندها موظفند بر اساس معیارها

§وضوابط وزارت بهداشت ،درمان آموزش پزشکی ترتیبی اتخاذ کنند

§تا سلامت ،بهداشت و ایمنی عوامل اجرایی تحت نظارت آنها تامین و تضمین شود.

همچنین این قانون پسماندهای پزشکی را جزوپسماندهای ویژه به حساب آورده وبراساس تبصره یک از بند (د) این قانون پسماندهای پزشکی ونیز
بخشی از پسماندهای عادی ،صنعتی وکشاورزی که نیاز به مدیریت خاص دارند ، جزو پسماندهای ویژه محسوب می شوند. ودر ماده هفت قانون پسماندها نیز آمده است : در مدیریت اجرایی کلیه پسماندها غیر از صنعتی و ویژه در شهرها وروستاها وحریم آنها به عهده شهرداری ودهیاری ها به عهده بخشداری هاست. مدیریت اجرایی پسماندهای صنعتی و ویژه به عهده تولید کننده خواهد بود .درصورت تبدیل آن به  پسماند عادی به عهده شهرداری ها ،دهیاری ها وبخشداری ها خوا هد بود.

خطر پسماندها ومواد زاید بیمارستانی:

§امروزه از نظر مدیریت پسماندها ومواد زاید وهمچنین دستورالعمل ساماندهی زباله های بیمارستانی ، رعایت حداقل زمان نگهداری مواد زاید در بیمارستان ها وجمع آوری ،حمل ونقل ودفع سریع زباله های بیمارستانی اهمیت خاصی دارد چرا که این زباله ها دارای پسمانده های بیماری زا نظیر پنبه های آغشته به خون وچرک سوزن سرنگ های مصرف شده ، نمونه های مدفوع  وادرار باندهای زخم وگچ زایدهای گوشتی انسان ناشی از عمل جراحی هستند.که تاخیر در جمع آوری حمل ونقل ودفع    نامنا سب زباله های بیمارستانی می تواند باعث نارضایتی بسیاری از مردم وکسانی شود که در همجواری بیمارستان ها زندگی وفعالیت می کنند.

متولی زباله های بیمارستانی چه نهادی است:

§باتوجه به اینکه هرتخت بیمارستانی در شبانه روز 710/2 کیلوگرم زباله تولید می کند که برای هزار تخت بیمارستانی

§مجموع زباله های تولیدی در شبانه روز به810هزار و300کیلوگرم یا 3/81 تن خواهد رسید وبه طور کلی روزانه  70تن زباله بیمارستانی در تهران جمع آوری که  25تن آن خطر ناک وآلوده است .وسال گذشته 21 هزار تن

§و989هزار کیلوگرم ضایعات بیمارستانی از بیمارستان های سطح تهران جمع آوری شده است.  بر اساس قان پسماندها وزارت بهداشت تولید کننده اصلی زبالههای بیمارستانی است ، که تاکنون وامحای زباله های خود رابرعهده نگرفته در این بابت هزینه ای هم به شهر داری پرداخت نمی نماید .که روزانه بیش از 80 تن زباله بیمارستانی به وسیله شهرداری جمع آوری وگندزدایی ودر بخشی ازکهریزک دفن می شوند (روزنامه جام جم شماره1717)،در حالی که زباله های بیمارستانی نباید دفن شود بلکه باید به وسیله دستگاه زباله سوز امحا شوند که تاکنون در پایتخت در این زمینه تصمیمی اتخاذ نشده است؟

استفاده از دستگاه های زباله سوز:

§زباله های بیمارستانی به دلیل داشتن انواع ترکیبات خطر ناک مانند مواد شیمیایی ،دارویی، میکروبی وعوامل بیماری زا از حساسیت ویژه ای برخور دارند ودفع غیر اصولی وبهداشتی آن می تواند خاصیت جهش سلولی وسرطان زایی برای انسان داشته باشد وانتقال ایدزوهپاتیت از دیگر خطرات زباله های بیمارستانی است که می تواند از طریق

§اجسام تیز وبرنده نظیر سرنگ وتیغ در تماس با انسان منتقل شود .از این رودفع این مواد اهمیت ویژه ای دارد

§چرخه دفع زباله های بیمارستانی تنها بر عهده یک سازمان

§ووزارتخانه نیست وار گان هایی چون شهرداری ، وزارت کشور و محیط زیست نیز در این زمینه دخیل هستند.هزینه خرید هر دستگاه زباله سوز بیمارستانی 20 تا 50 میلیون دلار است، کهدر قیاس با خطرات زباله های بیمارستانی بسیار ناچیز خواهد بود.

 

§کاهش تولید زباله اعم از بیمارستانی وعادی ومدیریت صحیح وتخصصی در دفع زباله ها از مهمترین راهکارهای

§مناسب در پیشگیری وکنترل خطرات بهداشتی وخطرات زیست محیطی است .هزینه مدیریت دفع زباله های بیمارستانی 10 برابر زباله های معمولی است ،(نظر کار شناسان)بنابراین درصورت نبود اعمال مدیریت مناسب وکار آمد در جهت دفع این زباله ها وعدم جداسازی این دو نوع زباله مجبور به دفع 45هزار تن عفونی فقط در تهران خواهیم بود (ف-ملک احمدی ) .استفاده از دستگاه های زباله سوز بیمارستانی به مدیریت ویژه احتیاج دارد ،زیرا در صورت به کارگیری غیر استاندارد وبدون رعایت نکات فنی واصولی استفاده از آنها نه تنها کمکی به کاهش آلودگی ها وعوامل بیماری زاناشی از زباله های عفونی نمی کند ،بلکه با وارد کردن گازهای سمی شامل ترکیبات کلر دار خطرات ناشی از آن را دو چندان می کند . با تمام این تفاسیر ، آلودگی آبهای زیرزمینی ،پراکندگی زباله ها در سطح محیط زیست وآلودگی خاک ، از اثرات

§دفع نامناسب زباله های پزشکی ویژه است ، مشکال که در دراز مدت شامل حال ما نیز می شود .کافی است منتظر بمانیم.

گزارش وراههای به حداقل رساندن زباله های خطر ناک در سه بیمارستان توسط سازمان خدمات بهداشتی کالیفرنیا (کالیفرنیا DHS،1988):

§آنها عملکرد بیمارستان ،تولید زباله وروشهای اداری ،را بررسی کرده وراهکار آنهادربه حداقل رساندن زباله های خطر ناک زیر تشخیص داده شد:

§حلال ها

§زباله های حاصل از شیمی درمانی

§مواد شیمیایی مربوط به عکسبرداری

§زباله های حاصل ازگاز فرما لدئید

§زباله های حاصل از مواد رادیو اکتیو

§جیوه

§سایر مواد سمی ومضر

§که اطلاعاتی درمورد زباله های ناشی از گازهای بیهوشی در این راهنمای EPAنیز گنجانده شده است.

به حداقل رساندن زباله هاخط مشی مجلس قانون گذاری ایالات متحده امریکا:

§در سال 1984قانون بازیافت وحفاظت مواد (RCRA )

§برای اصلاح زباله های خطر ناک وجامد صادر شد.از آنجا که آژانس فدرال مسئول اجرای RCRAاست .آژانس حفاظت محیط زیست(EPA )تمایل به توسعه روشها وشیوه های جدید در به حداقل رسانی زباله های خطر ناک دارد ودر نظر دارد که چنین اطلاعاتی در دسترس مؤسسات مربوطه قرار گیرند. EPAهمچنین کاتالوگی  رابه منظور کاهش زباله ارائه داده است.

§کاتالوگ ارزایابی فرصتها برای به حداقل رساندن زباله ها(1988USEPA)چگونگی اجرای بررسی در مورد به حداقل رسانی زباله ها رانشان می دهد وراههای رابرای کاهش زباله های خطر ناک ارائه می دهد.

مطالعه موردی تولید زباله وروشهای به حداقل رسانی در سه بیمارستان تحت بررسی ومواردی که در کمک رسانی مفیدنند:

منابع اطلاعات مفید فنی و نظارتی نظر اجمالی بر بررسی روشهای کاهش زباله ها در تعریف مورد استفاده در EPA،

به حداقل رساندن زباله شامل کاهش منبع زباله وبزیافت آن است .

از لحاظ محیطی از این دوروش ،معمولا شیوه کاهش زباله درمنبع

را برباز یافت آن ترجیح می دهند.ارزیابی فرصتها در به حداقل رساندن زباله ها (WMOA)را گاهی اوقات رسیدگی به کم کردن زباله هم می گویند ،که یک شیوه اصولی در شناسایی روشها برای کاهش یادفع زباله هاست.

چهار مرحله یک ارزیابی در مورد به حداقل رساندن زباله در زیر بطور خلاصه شرح داده شده اند:

§برنامه ریزی وسازمان دهی

§مرحله ارزیابی

§مرحله بررسی امکانات

§اجرا

برنامه ریزی وسازمان دهی:

§عناصر اصلی در برنامه ریزی وسازماندهی برنامه به حداقل رسانی زباله عبارتند از: اتخاذ تعدات مدیریتی برای برنامه ؛ تعیین اهداف مورد نظر در کاهش زباله وتشکیل یک گروه ضربت برای ارزیابی بر نامه. صحبت در مورد اهمیت جلب حمایت مدیران برای به حداقل رساندن زباله ه امر اغراق آمیزی نیست.

مرحله ارزیابی شامل مراحل زیر است:

§فرایند جمع آوری روشها واطلاعات در مورد تجهیزات

§اولویت بندی وانتخاب اهداف ارزیابی

§انتخاب گروه ارزیابی

§مرور اطلاعات وبازرسی محل

§ارائه راه حل ها

§جداسازی وانتخاب راه حل هابرای برس امکانات

§اطلاعات در مورد گروه زباله ها ممکن است دراین منابع موجود باشد ،بار نامه های زباله های خطر ناک،فهرست جمع آوری بسته های آزمایشگا هی ،گزارشات سیتم ملی تخلیه ودفع مواد آلوده کننده و....

مروراطلاعات وبازرسی محل :

§گروه ارزیابی قبل از بازدید از محل ،اطلاعات مربوط به فعالیت را می سنجند .بعد از ارزیابی فعالیتهای هدف ،باید ازمحلی که مواد خام وارد تاسیسات شده ومحلهایی که زباله ها رها می شوند

§بازدید کنند .گروه باید منابع زباله های مشکوک وآشکار را شناسایی کند .که زباله های خطر ناک این منبع عبارتند از ،

§آزمایشگاهها

§مراکز آسیب شناسی

§دیالیز

§پزشکی هسته ای

§زباله های عفونی

§جیوه ناشی از لوازم شکسته یا کهنه

 

 

ارائه راه حل ها :

§هدف از این مرحله ارائه یک سری راه حل های جامع در مورد به حداقل رسانی زباله هاست.از آنجا که مسائل فنی

§واقتصادی در مرحله بعدی بررسی خواهند شد ،پس در این

§مرحله از هیچ یک از این راه حل های ارائه شده نباید صرف نظر کرد .اطلاعات حاصل از بازدید محل و انجمن های پزشکی مؤسسات دولتی ، گزارشات فنی وپزشکی ،

§فروشندگان تجهیزات، مشاوران طراحان وسایل وتکنسین ها ممکن است به عنوان منابع فکری در ارائه راحل ها برای کاهش زباله محسوب شوند.

جداسازی وانتخاب راه حل ها برای بررسی بیشتر :

§این مرحله جداسازی به منظورانتخاب بهترین راه برای بررسی فنی واقتصادی ودقیق امکانات در نظر گرفته شده

§است .از طریق یک بررسی معمولی یایک مرحله تصمیم گیریهای کمی ،راه حل هایی راکه کم اهمیت یاجزئی به نظر می رسند ازنظر حذف می کنند. بررسی امکانات :

§برای اینکه یک راه حل تحت بررسی های جدی قرار گیرد باید نشان داد که از لحاظ  فنی واقتصادی امکان پذیر است .ارزیابی فنی یک راه حل تعیین می کند که آیا راه حل پیشنهادی در هنگام کار برد آن ، نتیجه بخش است یا خیر.

§درمورد تغییرات عملکردی وتجهیزاتی لازم است  که اثرات کلی آنها بر مقدار زباله رابررسی کنند. همچنیین ، لازم است که تاثیر هر محصول یا مادهء خام

§جدید راآزمایش کنند.یک ارزیابی اقتصادی را با استفاده از مقیاسهای استاندارد

§سود دهی از قبیل دوره بازدهی بر گرداندن سرمایه وارزش سود خالص ، انجام می دهند. دریک پروژه کاهش زباله را می توان به هزینه های اصلی وهزینه های اجرایی تجزیه کرد .پس انداز وتغییرات درآمد راهم باید مدنظر قرار داد.

تارخچه زباله های بیمارستانی:

§زباله های خطر ناک بیمارستانی ازجنبه های مختلف منحصربه فردند وتنوع زیادی دارند اماحجم آنها نسبت به مؤسسات صنعتی کمتر است .بیمارستانها مواد شیمیایی سمی ومواد خطر ناک رابرای بسیاری از اهداف تشخیصی ودرمانی دربیماری ها بکار می برند که عبارتند از:1-موادشیمیایی در شیمی در مانی وآنتی نئوپلاستیک.2-گاز فرمالدئید .3-مواد شمیایی مربوط به عکسبرداری .4-رادیو نوکلئیدها .5-حلال ها. 6- پسماندهای ناشی از گازهای بیهوشی. 7-سایر مواد شیمیایی سمی،مضر ومتنوع.

§این زباله ها را یااز محل بیرون برده ودر محل دفن زباله انتقال می دهند ویا آنها را مثل زباله های عفونی می سوزانند که طبق مقررات بعضی از ایالتها در مورد زباله های خطر ناک ؛ روش دوم راه قابل قبول نمی دانند.ودر بعضی نواحی کشور از دفع زباله های خطر ناک در محل دفع زباله ها جلو گیری می کنند بنابراین نباید این روش رابه عنوان یک روش کار آمد درانهدام زباله های خطر ناک بیمارستانی به حساب آورد.

در پایان فیلمی کوتاه از روند جمع آوری زباله در یک بیمارستان 96 تختخوابی مشاهده می کنیم

از حسن توجه شما سپاسگزاریم.